Užice: Pomoć najstarijim sugrađanima

UŽICE – Nije lako dočekati starost u selu: bolnice i apoteke, prodavnice, pošte i banke su daleko, a nisu blizu ni deca koja sreću najčešće traže u gradu, kilometrima udaljena od roditelja. Službe užičkog Centra za socijalni rad, zato, realizuju akciju „U susret starima“, pa obilaze domaćinstva, ispituju potrebe pripadnika „trećeg doba“ starijih od 60 godina i reaguju u skladu sa zatečenim stanjem.

baka meri pritisak- Još više smo se približili ljudima iz sela Ravni, Nikojevići, Drežnik i Skržuti, da bi smo bolje razumeli njihove potrebe. Pitali smo ih sa kim žive, kakav je njihov materijalni status i imaju li pomoć bližnjih, do podataka o tome da li koriste usluge našeg Centra. Informacije koje smo dobili zaista su zanimljive: većina starih ima četiri razreda osnovne škole, žive mahom od poljoprivrednih penzija, a svakodnevicu im najviše olakšava komšijska solidarnost – objašnjava Sandra Milutinović iz Službe za stara lica užičkog Centra za socijalni rad.

Istovremeno, pokazalo se da u četiri pomenuta sela stanje i nije tako loše, kao u nekim drugim sredinama, s obzirom na to da je u većini domaćinstava sa roditeljima ostalo najmanje jedno dete. I, uglavnom je to sin, koji je odlučio da stvara svoju porodicu na očevini.

Iako su stari u ova četiri sela mahom zbrinuti – samo četvoro su korisnici materijalnog obezbeđenja i jednokratne pomoći, 27 koristi negu i pomoć drugog lica, a dvoje sa ovog područja žive u Gerontološkom centru – tokom posete stručnjaka, domaćinstvima je podeljeno četrdesetak paketa sa osnovnim potrepštinama: uljem, brašnom, šećerom, konzervama…

- Shvatili smo da će, u budućnosti, naša Služba pomoći u kući, u kojoj imamo osam gerontodomaćica zaduženih za 50 korisnika u gradu, morati da proširi delatnost i na seoska područja. Jer, tamošnje ljude najviše muče zdravstveni problemi i činjenica da, zbog niskih penzija, zavise od finansijske pomoći potomaka – ističe Svetlana Jugović iz Centra za socijalni rad u Užicu, objašnjavajući da je, za razliku od grada, u selima daleko manje starih koji gladuju, jer se oni, dokle god im zdrvlje to dozvoljava, bave poljoprivredom i stočarstvom…

Žene žive duže zahvaljujući genu

Podatak da žene žive duže naveo je japanske naučnike da otkriju razloge zbog čega se tako nešto događa.
Pretpostavljajući da su odgovori u genetici, pokušali su to u laboratorijskim uslovima i da dokažu.

Istražujući na miševima, tim naučnika predvođen profesorom dr Tomohirom Konom iz Tokija uspeo je da izdvoji poseban gen zastupljen kod oba pola, ali aktivan samo kod muškaraca.
Reč je o genu Rasgrf1 za koji tim stručnjaka veruje da muškarcima omogućava da budu dominantan pol, da imaju veće i snažnije telo, ali na uštrb životnog veka.

Gen od oca nasleđuju oba pola, a s obzirom na to da se aktivira samo kod muškaraca, na njih i deluje autodestruktivno, izlažući ih suštinski većem stresu od pripadnica nežnijeg pola, što za epilog i ima duži život žene, a kraći muškarca, tvrde japanski naučnici.

Evropljani duže žive

PARIZ – Najzdravija nacija u EU su Šveđani, najbolesniji su Slovaci, a najdugovečnije su i dalje Francuskinje. U studiji Nacionalnog instituta za demografska istraživanja Francuske navodi se da je životni vek ionako najdugovečnijih žena u Evropi, Francuskinja, produžen u periodu od 2008. do 2010. – sa 84,8 na 85,3 godine. Francuzi takođe žive duže, njihov životni vek u 2010. iznosio je 78,2 godine, a 2008. godine 77,8.

stari u grupi

Ista tendencija je i u ostalim zemljama EU, životni vek se produžava, ali se sve ranije oboleva. Šveđani najduže ostaju zdravi i to do 71,7 godina, dok Slovaci u proseku obolevaju sa 52,3 godine. Maltežanke su najkrepkije, jer ostaju zdrave do 71,6 godina, dok su Slovakinje najgoreg zdravlja, pa u proseku obolevaju od 52,1 godine. Životni vek je najviše produžen od 2008. do 2010. za Litvance, i to za tri godine.

 

Najkraće se živi u Vojvodini

ŽIVOT u Srbiji prosečno najduže traje u okolini Zlatibora i na zapadu zemlje, dok je vek građana prosečno najkraći – u ravnici. Najdugovečnija mesta u Srbiji su Žitorađa, gde ljudski vek traje u proseku 77,6 i Petrovaradin sa 77,2 godine. Najmanje godina u proseku dožive žitelji Bele Crkve, Alibunara, Novog Kneževca, Nove Crnje i Čoke. Prosečan život u ovim mestima jedva da premašuje 70 godina.

Ovo su rezultati dobijeni na osnovu najsvežijih podataka Republičkog zavoda za statistiku o očekivanom trajanju života, koji se odnose na prošlu godinu. Oni su potvrdili staru statističku tezu da Vojvođani žive prosečno najkaraće, a da se godine najlakše nižu u Zlatiborskom, Rasinskom i Moravičkom okrugu.

- Životni vek u Srbiji, prema našim podacima, prosečno traje 74,22 godine – objašnjavaju u RZS. – Žene žive duže, pa one beleže u proseku oko 76,8 godina. Očekivani vek muškaraca na nivou države je 71,6 godina.

Na spisku gradova sa najdugovečnijim građanima je Nova Varoš, gde je projektovani životni vek oko 76 godina, a približno toliko dožive i žitelji Bajine Bašte, Blaca, Žagubice, Aleksandrovca i Dimitrovgrada. Njih slede Sjenica, Užice, Ivanjica, Arilje, gde čovek prosečno ubeleži više od 75 godina.

Po dužini trajanja života u Srbiji ”fenjeraši” su u mestima na jugu Vojvodine. Južnom Banatu uz rame su Bečej, Čoka, Bačka Topola, Mali Iđoš… Od gradova iz centralne Srbije, njima društvo pravi Aleksinac i Crna Trava, gde je prosek godina ljudskog veka oko 71 godinu.

Na dužinu ljudskog veka, prema oceni stručnjaka, utiče kvalitet života, standard, nivo zdravstvene zaštite, čistoća životne sredine… Demograf Ivan Marinković, međutim, nepoverljiv je prema očekivanoj dužini trajanja života i kaže da ovaj pokazatelj nije ogledalo stvarnog stanja:

- Procene o životnom veku u određenim delovima zemlje biće moguće tek kada svi građani Srbije budu imali približno istu zdravstvenu zaštitu.

Da kvalitet i dužinu života ljudi u Srbiji kroje društvene promene smatra i sociolog Goran Lazić:

- Manje turbulentno vreme i rast životnog standarda uticaće i na životni vek. U Evropi se živi znatno duže, mada Srbija u regionalnim okvirima ne predstavlja nikakav izuzetak.

UN: Srbi žive najkraće, Albanci najduže

SARAJEVO – Prema poslednjem istraživanju Ujedinjenih nacija o prosečnom životnom veku stanovnika zapadnog Balkana, u tom regionu najduže žive Albanci, a najkraće Srbi.

Kako prenosi agencija Anadolija, prosečni životni vek u Albaniji je 76,4 godine. Muškarci u toj zemlji u proseku žive 73,4, a žene 79,7 godina.

stari na klupiPosle Albanije najduže žive stanovnici Hrvatske, u kojoj je prosečan životni vek 75,7 godina – 72,3 za muškarce i 79,2 za žene. Sledi Bosna i Hercegovina u kojoj je prosečan životni vek 74,9 godina – 72,2 muškarci, a 77,4 godine žene.

Prosečan životni vek u Crnoj Gori je 74,5 godina (72,4, odnosno 76,8), a sledi Makedonija u kojoj se prosečni živi 74,2 godine (71,8, odnosno 76,6).

Prema podacima UN, najkraći životni vek od 74 godine je u Srbiji. Muškarci prosečno žive 71,7, a žene 76,3 godine.

Od ostalih država u regionu jugoistočne Evrope, najduže žive Grci sa prosekom od 79,5 godina, a slede Slovenija sa 77,9, Mađarska sa 73,3, Bugarska sa 73, Rumunija sa 72,5 i Turska 71,8 godina.